شهربهشت(رضوانشهر)
خدا را برآن بنده بخشایش است که خلق از وجودش در آسایش است (سعدی)
لینک دوستان
پیوندهای روزانه
بسمه تعالی
سوم خرداد درتاریخ انقلاب اسلامی ایران وهشت سال دفاع مقدس درابعادمختلف سیاسی، نظامی ، اقتصادی ومعنوی قابل اهمیت وبحث است که مهمترین بعد آن همان جمله معروف حضرت امام خمینی (ره)است که فرمود:
"خرمشهر راخدا آزادکرد".زیراهردوبلوک قدرتمندشرق وغرب واروپای به ظاهرآزاداندیش وسران کشورهای کوتولوی اعراب وحاشیه خلیج فارس، همگی ازلحاظ اطلاعاتی،مالی،نظامی وحتی بعضی از آنان باارسال نیروی نظامی ازصدام متجاوزحمایت می کردند.وانقلاب نوپای اسلامی ایران فقط توانست باتوکل به خداوند وحضورخستگی ناپذیر ملت انقلابی خوددشمن ذبون راشکست دهدوخرمشهر(خونین شهر ،شهرخون وقیام)را آزادنماید و بایدگفت که واقعاخرمشهر راخدا آزادکرد.
ازهمین روتوجه شمارا به تحلیلی که بوسیله  "جناب آقای سجادی فر" درپایگاه اطلاع رسانی ارتش جمهوری اسلامی ایران درج شده است،جلب مینماید:
 فتح خرمشهر؛ نقطه آغاز تزلزل دشمن (تحلیل)

روز سوم خرداد سالگرد حماسه آزادی و فتح خرمشهر پس از بیش از یك سال و نیم اشغال به دست بعثیان است. خرمشهر برای ملت ایران تنها یك شهر نیست، بلكه تاریخ گویای پایداری، ایثار، مقاومت و جاودانگی انقلاب است.

عراق پس از تمهیدات سیاسی و نظامی با 563 مورد تجاوز زمینی، 221 مورد تجاوز هوایی و 24 مورد تجاوز دریایی، در ساعت 14:15 بعدازظهر 31 شهریور 59 با سه فروند میگ 23 فرودگاه بین‌المللی تهران را به تقلید از حمله نیروی هوایی اسراییل در جنگ شش روزه علیه اعراب (مصر) مورد تجاوز قرار داد و به این ترتیب خوی توسعه‌طلبانه و تجاوزگری خود را آشكار كرد و جنگ تحمیلی عراق علیه ایران رسماً آغاز شد. صدام در این روز به مركز فرماندهی ارتش آمد تا در اتاق ویژه عملیات از نزدیك در جریان اولین روز جنگ با ایران قرار گیرد. او در حالی كه چفیه قرمز رنگی بر سر داشت و نوار فشنگی به دور كمرش بسته بود، وارد اتاق اصلی هدایت عملیات می‌شود. ژنرال عدنان خیرالله، وزیر دفاع عراق به استقبال صدام آمده و به او می‌گوید: «سرورم! جوانان ما بیست‌ دقیقه قبل به پرواز درآمدند.»



 

صدام در پاسخ به او می‌گوید: «نیم ساعت دیگر كمر ایران را خواهند شكست.»

بعدازظهر 31 شهریور ماه سال 59 خرمشهر زیر آتش سنگین ارتش عراق قرار گرفت. انبوهی از آتش خمپاره‌ها و توپ‌های دشمن روی شهر، همه غافلگیر شده بودند و حیران. شهر در آتش می‌سوخت و صدای انفجار لحظه‌ای قطع نمی‌شد. طولی نكشید كه بیمارستان پر شد از انبوه مجروحان و شهیدان. زنان و كودكان و سالخوردگان، آواره بیابان‌ها و جاده‌ها شده بودند. مردم به خصوص جوانان روی به مسجد جامع(نماد مقاومت) و دیگر پایگاه‌ها آوردند تا برای مقاومت سازماندهی شوند.

34 روز مقاومت

گروه‌های مقاومت به سرعت شكل گرفت و در محورهای هجوم، جنگ و گریز شروع شد. آن طرف از توپخانه، تانك، خمپاره‌انداز، مسلسل‌های سنگین و قوای زرهی بهره می‌برد و این طرف فقط چند تفنگ ام‌یك، ژ3، بطری‌های آتش‌زا و چند آرپی جی داشت.

34 روز مقاومت و تلاش در این وضعیت اگر چه بسیاری از مدافعان شهر را به كام شهادت كشاند ولی دشمن را در دستیابی سریع به اهدافش و اشغال سریع خوزستان ناكام گذاشت. هر چند كه خرمشهر خونین‌شهر شد و به دست دشمن افتاد.

چهارم آبان 59 را باید روز پایان حماسه خونین شهر نامید؛ حماسه‌ای كه در 34 روز جلوه كرد. این روز، روز اشغال شهری است كه مدافعانش طی 34 روز نبرد و تلاش شبانه‌روزی كوشیدند با ادای تكلیف الهی خود دشمن را از گسترش تجاوز به ایران اسلامی باز دارند.

 خرمشهر اشغال شد، لكن حماسه‌ها، ایستادگی‌ها و جانبازی‌هایی آفرید كه اولاً افتخاری بزرگ را در تاریخ این مرز و بوم به ثبت رساند، ثانیاً باعث شد دشمن بیش از این خطرپذیری نكند و ثالثاً این مقاومت اعتماد به نفسی را برای اردوی خودی به ارمغان آورد كه دست‌مایه رزمندگان برای بیرون راندن دشمن از سرزمین اسلامی شد.

اهداف عملیات

آزادسازی خاك جمهوری اسلامی ایران از اشغال دشمن و بازپس گیری مناطق استراتژیك و شهرهای مهم مانند: حمیدیه، خرمشهر، هویزه، جوفیر و حسینیه و نورد از اشغال متجاوزین عراقی از اهداف این عملیات بود.

عراق با تداوم اشغال خرمشهر می‌كوشید آخرین و مهم ترین اهرم فشار خود را برای واداشتن ایران به شركت از موضع ضعف در مذاكرات صلح، حفظ كند.

متقابلا آزادسازی این شهر می‌توانست نماد تحمیل اراده جمهوری اسلامی ایران بر متجاوز و اثبات برتری اش در جنگ باشد.

هدف اساسی  عملیات بیت المقدس تداوم رزم علیه دشمن، تهدید بصره، كاهش توان رزمی دشمن، آزادسازی خرمشهر و خارج نمودن اهواز از برد توپخانه بود. البته ملاحظات سیاسی در رابطه با بی ثبات نشان دادن رژیم صدام، وادارنمودن عراق به پذیرش شرایط ایران برای پایان جنگ، كاهش فشار مشكلات مهاجرین جنگی در داخل كشور و ایجاد زمینه برای فعالیت های كشاورزی در مناطق حاصلخیز خوزستان نیز مورد توجه بوده است.

شكل‌گیری عملیات فتح خرمشهر

پس از عزل بنی صدر از جانشینی فرماندهی كل قوا به فرمان حضرت امام خمینی(ره) در ۲۰ خرداد۱۳۶۰ و سركوب سازمان مجاهدین خلق، سپاه و بسیج در كانون تصمیم‌گیری و اقدام حضور یافته و با بهره‌مندی از توان ارتش ، دور جدیدی از عملیات های نظامی را طراحی كردند و با ایجاد قرارگاه، سلسله عملیات های مشترك سپاه و ارتش با هدف آزاد سازی مناطق اشغالی آغاز شد.

بدین ترتیب عملیات «ثامن الائمه (ع)» در ۵ مهر ۱۳۶۰ در محور آبادان و با هدف شكستن محاصره این شهر، با موفقیت كامل انجام شد. پس از این عملیات نیروهای خودی بدون از دست دادن زمان و با جمع كردن نیرو و تجهیزات، عملیات دوم را با نام «طریق القدس» در محور بستان و در ۸ آذر ۱۳۶۰ انجام دادند. پیروزی در آزادسازی شهر  بستان فرماندهان ارتش و سپاه را بر آن داشت كه به اجرای عملیات ادامه دهند و از شوك وارد شده به دشمن به گونه‌ای شایسته بهره‌برداری كنند. از این رو ، طی ۳ ماه ، سپاه تلاش زیادی برای افزایش تیپ ها و لشكرهای خود به كار بست تا نبرد بعدی بزرگتر از عملیات گذشته طراحی و اجرا شود. فرماندهان مصمم شدند در اسفند ماه ۱۳۶۰ عملیات دیگری را آغاز كنند؛ اما پیش‌دستی عراق و حمله به «چزابه» موجب به تعویق افتادن زمان عملیات شد.

 دشمن بعثی از وحشت تكرار عملیات آبادان و بستان دست نیاز به سوی متحدان خود و استكبار جهانی دراز كرد و پس از اطلاع از تمركز قوای ایران در غرب دزفول و شوش توسط ماهواره‌های آمریكا تلاش كرد جبهه فعال جدیدی را مقابل قوای ایران گشوده و علاوه بر بازپس گیری بستان از وقوع عملیات فتح المبین جلوگیری نماید.

صدام سرانجام در مورخه ۱۷ بهمن ۱۳۶۰ در منطقه تنگه چزابه حمله سنگینی را با حمایت شدید نیروی هوایی و آتش سنگین توپخانه آغاز كرد، اما علیرغم پیشروی اولیه نیروهای بعثی، دشمن با مقاومت جانانه نیروی زمینی سپاه و بسیج مواجه گردید و حملات پی در پی هوایی و توپخانه صدام بعثی پس از اندكی موفقیت با جانفشانی حماسه آفرینان تنگه چزابه برای چندین بار عقیم ماند.

به دنبال این موفقیت‌ها عملیات «مولای متقیان» در اول اسفند۱۳۶۰ با رمز «یا علی(ع) ادركنی» و با هدف انهدام نیروهای دشمن و خنثی كردن تحركات عراق ( برای جلوگیری از عملیات فتح المبین ) و همچنین حفظ بستان آغاز شد و پس از ۱۴ روز نبرد سخت و كم نظیر در حالی كه تنگه چزابه مملو از اجساد دشمن شده بود، شكست تلخی به عراق تحمیل شد و نیروهای دشمن بر اثر این شكست مجبور به عقب نشینی شدند. در این عملیات، ۱۰ تیپ از نیروهای ارتش متجاوز عراق به استعداد ۳۰ گردان به طور كامل منهدم و ۴۵۰۰ تن كشته و زخمی شدند و ۱۰۰ نفر به اسارت رزمندگان اسلام در آمدند.

سرانجام با تلاش نیروهای مخلص ارتش و سپاه، عملیات «فتح المبین» در بامداد دوم فروردین ۱۳۶۱در جبهه جنوب (منطقه غرب شوش و دزفول و غرب رود كرخه) با رمز «یا زهرا(س)» آغاز شد و رزمندگان اسلام با در هم كوبیدن ماشین جنگی صدام درعملیاتی۱۰ روزه،۲۵۰۰ كیلومتر مربع از خاك میهن اسلامی را كه شامل دشت عباس، دهلران، رقابیه، عین خوش و ده‌ها روستای مرزی و همچنین سایت های موشكی و رادار ۴و۵ بود، آزاد كرده و علاوه بر انهدام۲۶ هواپیما و بالگرد و۶۶۱  تانك و نفربر و خودرو، ۸۲۰ تانك و نفربر و خودرو به غنیمت گرفته شد و ۴۰ هزار بعثی را اسیر، كشته و زخمی نمودند. شوق و شور ناشی از این فتح بزرگ نظامی تمام كشور را فرا گرفت و امام خمینی (ره) این حماسه بزرگ را «فتح الفتوح» نامیدند.

پس از عملیات فتح المبین، یك گام دیگر تا آزاد سازی كامل مناطق استراتژیك ایران باقی مانده بود و آن ، آزادی خرمشهر به عنوان نماد توازن سیاسی - نظامی بود.

 

 طراحی عملیات بیت‌المقدس

از این رو تنها عاملی كه می‌توانست موفقیت را نصیب یكی از طرفین نماید، سرعت عمل در اقدامات بود. به همین دلیل بلافاصله پس از اتمام عملیات فتح‌المبین در حالی‌كه قوای ارتش عراق در منطقه بومی خرمشهر تقویت می‌شدند به تمامی یگانهای تحت امر قرارگاه مركزی كربلا دستور داده شد تا با بازسازی و تجدید قوا به شناسایی  و طراحی عملیات بپردازند. بدین ترتیب عملیات «بیت المقدس» در منطقه غرب رود كارون و جنوب غربی اهواز و شمال خرمشهر با رمز «یا علی بن ابیطالب(ع)» در ۱۰ اردیبهشت ۱۳۶۱ آغاز شد. اما حساسیت و اهمیت هدف‌های ایران و عراق در این منطقه موجب شد كه عملیات به مدت ۲۵ روز به درازا كشد و در نهایت رزمندگان اسلام، درحالی كه در شرایط بسیار دشوار آب و هوایی می‌جنگیدند، در اوج اقتدار، خرمشهر را آزاد كردند.

 در واقع بیش از ۲۰ ماه از آغاز تجاوز عراق به خاك ایران نمی‌گذشت كه «عملیات بیت المقدس» با مشاركت ارتش و سپاه و هدایت قرارگاه مركزی كربلا به فرماندهی شهید سپهبد صیاد شیرازی (فرمانده وقت نیروی زمینی ارتش) و محسن رضایی(فرمانده وقت كل سپاه) و همراهی چهار قرارگاه فتح، نصر، قدس و فجر در منطقه‌ای به گستردگی۵۷۰۰ كیلومتر مربع با موفقیت انجام گرفت.

در عملیات آزاد‌سازی خرمشهر كه در ۴ مرحله اجرا شد، نیروهای مسلح ایران كه شامل، ۱۳۵گردان متشكل از ۴۵ گردان ارتش، ۹۰گردان از سپاه و بسیج به علاوه نیروهای ژاندارمری، كمیته انقلاب اسلامی، شهربانی و جهاد سازندگی بودند، در برابر ۷ لشكر دشمن بعلاوه نیمی از ادوات، توپخانه، امكانات مهندسی و زرهی ارتش عراق قرار گرفتند، ضمن اینكه ارتش عراق با كمك عوارض طبیعی موجود در منطقه (رودخانه كارون، اروند، كرخه، هورالهویزه) به دفاع از موقعیت خود در این عملیات پرداخت.

صدام حسین، رئیس جمهور معدوم رژیم بعث عراق و حامیان وی كه بازپس‌گیری خرمشهر توسط ایران را غیر ممكن می‌دانستند و اعلام كرده بودند«...در صورتی كه ایرانی‌ها آن را پس بگیرند، عراقی ها كلید بصره را به ایران خواهند داد.» در آغاز عملیات خطاب به نیروهای تحت فرمانش، دفاع از خرمشهر را همانند دفاع از بغداد و بصره خوانده و گفت:«... خرمشهر تكیه گاه بصره به شمار می رود، بنابراین  باید پیروزی در نبرد آینده را با هر قیمتی به دست آورد و نیروهای ایرانی را منهدم نمود.»

در این عملیات، عراق برای حفظ خرمشهر هر چه در توان داشت به كارگرفت، چندان كه غرب جاده اهواز- خرمشهر را در ابعاد یك كیلومتر از موانعی نظیر خودرو، تیر آهن و حتی دكل‌های برق را به طور عمود پر كرد و با مین‌گذاری در این منطقه امكان هلی‌برد نیروها را غیر ممكن نمود، اما سرانجام با مجاهدت و ایثار رزمندگان اسلام، عراق به دلیل ناتوانی در حفظ برتری نظامی و امید به تحمیل شرایط جدید سیاسی به ایران، ناچار به عقب نشینی از خرمشهر شد.

و خونین‌شهر؛ شهر خون‌آزاد شد

بدین ترتیب؛ «خرمشهر» كه پس از ۳۴ روز مقاومت در برابر دشمن در تاریخ ۴ آبان ۵۹ سقوط كرده بود، پس از ۵۷۵ روز اشغال، در كمتر از ۴۸ ساعت آزاد و به طور كامل از وجود نیروهای ارتش عراق پاكسازی شد. در این عملیات ضمن آزادسازی خرمشهر، هویزه، پادگان حمید و شلمچه و جاده اهواز-خرمشهر-كرخه نور و جاده سوسنگرد -هویزه، ده‌ها هواپیما، ۲ بالگرد، ۲۸۵ تانك و نفربر و ۵۰۰ خودرو منهدم و ۱۰۵ تانك و نفربر و ۹۵ هزار مین و صدها خودرو و سلاح  به غنیمت گرفته شد و بیش از ۱۶ هزار نفر از مزدوران بعثی كشته و زخمی و ۱۹ هزار نفر نیز به اسارت نیروهای رزمنده ایرانی در آمدند.

وضعیت دشمن

فرماندهی سپاه سوم ارتش عراق تدابیر پدافندی ویژه‌ای در این منطقه به مورد اجرا گذاشته بود؛ نحوه آرایش نیروهای دشمن با توجه به موقعیت زمین، به صورت مثلثی فرضی بود، مثلثی كه ضلع شرقی آن، به طول حدود 100 كیلومتر در امتداد رودخانه كارون از خرمشهر تا آبادی ملیحان، واقع در 20 كیلومتری جنوب غربی اهواز قرار داشت؛ ضلع شمالی آن حدود 60 كیلومتر از ملیحان در امتداد كرانه جنوبی رودخانه كرخه كور، هویزه، رودخانه نیسان تا هورالعظیم كشیده شده بود و ضلع بزرگ این مثلث نیز، خط مرزی دو كشور؛ از محل تلاقی رودخانه نیسان با هورالعظیم تا پاسگاه ژاندارمری «حدود» در كرانه نهر خین، به طول 150 كیلومتر بود‌.

تدبیر پدافندی دشمن در ضلع شمالی مثلث كه شامل شرق هورالعظیم، ساحل رودخانه‌های نیسان و كرخه و ادامه خط دفاعی در حوالی آبادی ملیحان و به طرف جنوب تا پادگان حمید می شد، چنین بود: ایجاد استحكامات فشرده، بهره برداری از موانع هورالعظیم و مناطق آب گرفتگی، تهیه قدرت آتش متراكم و انبوه و پیش‌بینی احتیاط‌های قوی برای انهدام رخنه‌های احتمالی؛ با استقرار دست كم دو لشكر تقویت شده 5 مكانیزه و 6 زرهی در دشت جفیر.

اساسا‌ تدبیر پدافندی دشمن در این منطقه مبتنی بر این باور بود كه سمت اصلی تهاجم نیروهای ایرانی از جاده اهواز - خرمشهر خواهد بود، زیرا - برپایه روش‌های كلاسیك - وجود این جاده به عنوان عقبه مطمئن، بهترین راه كار شناخته می‌شد. بنابراین، دشمن علاوه بر استقرار دو لشكر تقویت شده 5 مكانیزه و 6 زرهی، در دشت جفیر واقع در منطقه جنوب غربی اهواز و جاده استراتژیك اهواز به خرمشهر، استحكامات و مواضع بسیاری را با بهره برداری از موانع طبیعی ایجاد كرده بود.

باید به این واقعیت مهم اشاره كرد كه تدبیر پدافندی فرماندهی ارتش عراق در ضلع شرقی منطقه، در امتداد رودخانه كارون - با توجه به ناآگاهی دشمن از سمت اصلی تك نیروهای خودی - بسیار ضعیف بود و تنها در برخی از نقاط، مواضعی را به وجود آورده و با اتكا به یگان های سبك تامینی و پوششی، به احتیاط های متحرك و غیرمتحرك بسنده كرده بود.

لشكر 3 زرهی سپاه سوم ارتش عراق با استقرار در سه محل جداگانه در غرب جاده اهواز - خرمشهر، وظیفه دفاع را به عهده داشت.

فاصله نیروهای تامینی و پوششی دشمن از ساحل غربی رودخانه كارون سبب شد كه نیروهای خودی با تدبیر عملیات عبور از رودخانه، نیروهای دشمن را غافل گیر كنند.  

در ضلع جنوبی (منطقه خرمشهر) دشمن با نیرویی به استعداد 17 گردان در دو سمت شرقی و شمالی شهر اشغالی خرمشهر آرایش گرفته بود تا هرگونه عملیات عبور از رودخانه در تك جبهه‌ای به داخل خرمشهر و یا ورود به این شهر از سمت شمال را مهار كند. ایجاد استحكامات در خرمشهر با تخریب ساختمان ها برای جلوگیری از فراهم شدن زمینه مناسب جهت وقوع جنگ شهری و نبرد تن به تن، بخش دیگری از تلاش دشمن به منظور حفظ خرمشهر بود.

استعداد سپاه سوم ارتش عراق در این منطقه تا پیش از آغاز عملیات الی بیت المقدس چنین بود:

-لشكر 6 زرهی از جنوب رودخانه كرخه تا شهر اشغالی هویزه

- لشكر 5 مكانیزه از غرب اهواز تا روستای سید عبود

- لشكر 11 پیاده از سید عبود تا خرمشهر (تیپ های 22، 48 و 44 از لشكر 11 پیاده، و نیز تیپ 33 نیرو مخصوص مامور حفاظت از خرمشهر بودند.(

-لشكر 3 زرهی در شمال خرمشهر

-تیپ مستقل 10 زرهی، یگان در احتیاط نزدیك سپاه سوم، در شرق بصره مستقر .

نتایج عملیات

عملیات بیت‌المقدس موجب شد تا كشورهای عرب منطقه به تقویت مالی و نظامی عراق مبادرت ورزند. بازتاب عملیات بیت‌المقدس در رسانه‌های بیگانه در جریان آزادسازی خرمشهر  و مراحل مختلف عملیات سخنان ضد و نقیضی از خبرپراكنی استكبار برای تضعیف روحیه مردم ایران به كار گرفته شد كه فتح‌ خرمشهر خط بطلان بر تمام این توطئه‌ها كشید.

مناطق و تأسیسات آزادشده

آزادشدن شهر بندری خرمشهر، شهر هویزه و پادگان حمید

جاده مهم و تداركاتی اهواز- خرمشهر- كرخه نور

جاده سوسنگرد- هویزه

خارج شدن بخش وسیعی از جنوب میهن اسلامی از زیر آتش دشمن

تصرف و تأمین هشت پاسگاه مرزی

تجهیزات منهدم شده دشمن

285 دستگاه تانك و نفربر

500 دستگاه خودرو

ده‌ها قبضه توپ سبك و سنگین

مقدار زیادی از انواع تیربار و سلاح‌های سبك و سنگین

دهها انبار مهمات

40 فروند هواپیما

دو فروند هلی‌كوپتر

چندین دستگاه لودر و ماشین‌آلات مهندسی

غنایم

105دستگاه تانك و نفربر

دهها انبار مهمات

95000عدد انواع مین

صدها دستگاه خودرو سبك و سنگین

30 دستگاه جیپ حامل توپ106 میلیمتری

تعداد زیادی لودر وبولدوزر و ماشین‌آلات مهندسی

18 قبضه توپ 130 میلیمتری

هزاران قبضه سلاح انفرادی



          مقاله از:علیرضا سجادی‌فر




طبقه بندی: جبهه وجنگ،
برچسب ها: خرمشهر، خونین شهر، صدام حسین، آبادان، بستان، شهیدصیادشیرازی، عملیات بیت المقدس،
[ چهارشنبه 1397/03/2 ] [ 08:54 ] [ حمید عزیزی (خاک) ]
.: Weblog Themes By Weblog Skin :.
درباره وبلاگ


إِلَهِی وَ رَبِّی مَنْ لِی غَیْرُكَ
اى خدا اى پروردگار جز تو من كه را دارم
-------------------------------------------------
سلام
به وبلاگ من خوش آمدید
این وبلاگ جهت تبادل افکار واستفاده ازنظرات شما ایجادگردیده است لطفا مارا همراهی نمائید.
متشکرم
_______________________
گفت دانایی که: گرگی خیره سر،
هست پنهان در نهاد هر بشر!...
هر که گرگش را در اندازد به خاک
رفته رفته می شود انسان پاک
وآن که با گرگش مدارا می کند
خلق و خوی گرگ پیدا می کند
در جوانی جان گرگت را بگیر!
وای اگر این گرگ گردد با تو پیر
روز پیری، گر که باشی هم چو شیر
ناتوانی در مصاف گرگ پیر
مردمان گر یکدگر را می درند
گرگ هاشان رهنما و رهبرند...
وآن ستمکاران که با هم محرم اند
گرگ هاشان آشنایان هم اند
گرگ ها همراه و انسان ها غریب
با که باید گفت این حال عجیب؟
فریدون مشیری

آخرین مطالب
لیست آخرین مطالب
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب
تاریخ روز _____________
ساعت فلش مذهبی
----------------------------
روزشمار محرم عاشورا -------------------------------
__________________

تعبیر خواب آنلاین

 -----------------------------  ------------------------

فال حافظ

_______________________ _______________________ وصیت شهدا ________________________

لوگوی وب حدیث عشق

_____________ ------------------------